Hướng dẫn kiểm tra và vận hành cuộn vòi chữa cháy vách tường đúng kỹ thuật PCCC

Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy của các tòa nhà chung cư, trung tâm thương mại, trường học và nhà máy công nghiệp, hộp chữa cháy vách tường (chứa cuộn vòi chữa cháy, lăng phun và van góc) là phòng tuyến chữa cháy ban đầu có lưu lượng nước mạnh và dập lửa hiệu quả bậc nhất.

Tuy nhiên, trong các đợt kiểm tra an toàn hoặc tình huống diễn tập thực tế, không ít cơ sở gặp phải sự cố: cuộn vòi bị mục rách do ẩm mốc, khớp nối bị kẹt gỉ sét không lắp được vào van góc, hoặc người vận hành lúng túng khiến áp lực nước giật mạnh gây chấn thương.

Để hệ thống vòi chữa cháy luôn sẵn sàng hoạt động ổn định và phát huy tối đa công năng, PCCC Hoa Mai xin chia sẻ quy trình kiểm tra bảo dưỡng và các bước vận hành cuộn vòi vách tường chuẩn kỹ thuật.


1. Cấu tạo cơ bản của cụm họng chữa cháy vách tường

Một hộp tủ chữa cháy vách tường tiêu chuẩn theo quy chuẩn PCCC bao gồm các bộ phận chính:

  • Cuộn vòi chữa cháy (Fire Hose): Thường sử dụng loại đường kính D50 (50mm) hoặc D65 (65mm), chiều dài tiêu chuẩn 20m hoặc 30m. Vỏ ngoài dệt từ sợi polyester chịu lực ma sát cao, lớp tráng trong bằng cao su tổng hợp EPDM hoặc PVC chống rò rỉ nước dưới áp suất làm việc từ 10 bar đến 16 bar.
  • Lăng phun chữa cháy (Nozzle): Làm bằng hợp kim nhôm hoặc đồng thau, có khớp nối ngàm để gắn nhanh vào đầu cuộn vòi. Lăng phun giúp gom tia nước áp lực cao để phun xa (từ 10m – 15m) dập tắt gốc lửa.
  • Van góc chữa cháy (Landing Valve): Gắn cố định vào đường ống cấp nước chữa cháy của tòa nhà, đóng mở bằng tay quay để cấp nước vào vòi.
  • Khớp nối ngàm (Coupling): Hệ thống khớp nối nhanh chuẩn ngàm (thường theo chuẩn TCVN 5740), có gioăng cao su làm kín để khóa chặt vòi với van góc và lăng phun chỉ bằng nửa vòng xoay.

2. Quy trình 4 bước vận hành cuộn vòi chữa cháy vách tường khi xảy ra sự cố

Việc vận hành vòi chữa cháy đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng, tối ưu nhất là đội hình 2 người:

Bước 1: Mở tủ và lấy thiết bị

  • Người thứ nhất giật chốt hoặc kéo mở cánh cửa tủ vách tường.
  • Lấy cuộn vòi và lăng phun ra khỏi giá đỡ.

Bước 2: Rải vòi và kết nối

  • Người thứ nhất cầm đầu lăng phun và một đầu khớp nối của cuộn vòi, chạy nhanh về hướng tiếp cận đám cháy (đảm bảo giữ cự ly an toàn 5 – 10m so với ngọn lửa).
  • Người thứ hai giữ đầu khớp nối còn lại, cắm khớp nối vào van góc chữa cháy và xoay theo chiều kim đồng hồ để khóa chặt ngàm.
  • Kiểm tra toàn bộ chiều dài ống vòi, đảm bảo đường vòi thẳng, không bị xoắn vòng, gấp khúc hoặc bị đè bởi chướng ngại vật (nếu bị gập, áp lực nước sẽ bị nghẽn và làm bục ống).

Bước 3: Lắp lăng và tư thế cầm lăng

  • Người thứ nhất lắp lăng phun vào đầu vòi, xoay ngàm khóa chặt.
  • Đứng ở tư thế chân trước chân sau vững chắc (trọng tâm dồn về chân trước, gối hơi chùng), kẹp chặt thân lăng dưới nách hoặc giữ hai tay chắc chắn, hướng đầu lăng về phía đám cháy.
  • Người thứ hai (nếu rải vòi xong) di chuyển lên hỗ trợ người thứ nhất ôm giữ thân vòi phía sau để trợ lực chống lại phản lực giật của áp lực nước.

Bước 4: Mở van xả nước

  • Khi người cầm lăng đã ra tín hiệu sẵn sàng, người ở van góc mở từ từ tay quay van nước (không mở giật cục đột ngột để tránh hiện tượng búa nước làm tụt khớp nối).
  • Nước bơm căng vòi, người cầm lăng điều chỉnh hướng tia nước quét đều vào gốc lửa cho đến khi đám cháy tắt hoàn toàn.

3. Các lỗi nguy hiểm thường gặp khi sử dụng vòi chữa cháy

Lỗi thường gặpHậu quảBiện pháp khắc phục
Đường vòi bị gập khúc, xoắn vặnÁp suất bị tắc nghẽn, làm bục rách vòi hoặc nước không ra được lăngRải vòi thẳng hàng trước khi mở van nước
Khớp nối cắm lỏng lẻo, chưa khớp ngàmÁp lực nước lớn làm bung khớp nối, vòi quăng đập gây thương tíchCắm sâu và xoay khóa ngàm chặt tay, nghe tiếng tách khóa
Mở van nước quá nhanh, đột ngộtHiện tượng búa nước giật mạnh làm người cầm lăng bị ngãMở van từ tốn, tăng dần áp lực khi đầu lăng đã giữ chắc
Vòi bị ẩm mốc, mục lớp vải sau khi dùngVòi bị bục thủng trong lần sử dụng tiếp theoPhơi khô vòi hoàn toàn trong bóng râm trước khi cuộn cất lại vào tủ
Lưu ý từ chuyên gia PCCC: Tuyệt đối không sử dụng vòi chữa cháy vách tường để phun trực tiếp vào đám cháy thiết bị điện còn mang điện khi chưa ngắt cầu dao tổng, nhằm tránh nguy cơ điện giật nguy hiểm.

4. Hướng dẫn kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ hệ thống vòi vách tường

Để thiết bị luôn đạt trạng thái hoạt động tốt nhất theo TCVN 3890:

  • Kiểm tra định kỳ hàng tháng:
    • Mở cửa tủ kiểm tra độ thông thoáng, sạch sẽ, không có côn trùng, chuột bọ cắn phá cao su.
    • Kiểm tra cuộn vòi có bị ẩm ướt hay biến dạng không; kiểm tra gioăng cao su tại các đầu khớp nối xem có bị lão hóa, chai cứng hay nứt nẻ.
    • Thao tác xoay nhẹ tay vặn van góc xem có bị kẹt rỉ sét không.
  • Kiểm tra áp lực và vệ sinh định kỳ (6 tháng – 1 năm):
    • Rải toàn bộ các cuộn vòi ra thử nghiệm xả nước với áp suất làm việc để phát hiện rò rỉ.
    • Sau khi thử nước, bắt buộc phải treo hoặc rải vòi nơi thoáng gió, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp cho đến khi khô ráo hoàn toàn trước khi cuộn lại.
    • Bôi trơn các khớp ren van góc bằng mỡ bò chống rỉ.

Liên hệ PCCC Hoa Mai — Nhà cung cấp thiết bị chữa cháy đạt chuẩn kiểm định

PCCC Hoa Mai chuyên cung cấp đầy đủ các loại cuộn vòi chữa cháy D50, D65 chính hãng (Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc, Việt Nam), lăng phun chữa cháy, van góc và tủ PCCC vách tường đạt chuẩn kiểm định PCCC, độ bền cao, giá thành hợp lý:

  • Thương hiệu: PCCC Hoa Mai
  • Hotline tư vấn thiết bị: 0983 074 114
  • Hỗ trợ qua Zalo: 0983 074 114
  • Email: pccchm114@gmail.com
  • Địa chỉ: Số 96, Đường số 51, Phường An Hội Tây, TP. Hồ Chí Minh
  • Website: https://pccchm.com

Nguồn tham khảo và căn cứ kỹ thuật

  1. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an) — Hướng dẫn sử dụng phương tiện chữa cháy cơ giới và hệ thống họng nước chữa cháy vách tường.
  2. Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 3890:2023 — Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí.
  3. Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5740: Phương tiện chữa cháy – Vòi đẩy chữa cháy.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *