Bộ dụng cụ phá dỡ thoát nạn PCCC: Cách trang bị búa thoát hiểm, kìm cộng lực và kỹ năng mở lối thoát nạn thứ hai khi cháy

Trong phần lớn các vụ cháy nhà ở gia đình hoặc nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh tại các đô thị, nguyên nhân gây thương vong nặng nề không chỉ đến từ ngọn lửa mà chủ yếu do nạn nhân bị mắc kẹt, không tìm thấy lối thoát hiểm. Kiến trúc nhà ống kín cổng cao tường, cửa cuốn bị mất điện kẹt cứng, hoặc các khung sắt bảo vệ ban công kiên cố (“chuồng cọp”) vô tình trở thành rào cản ngăn đường sống duy nhất của con người.

Khi cửa chính và cầu thang bộ đã bị khói độc bao phủ, việc sở hữu một bộ dụng cụ phá dỡ thoát nạn PCCC (gồm búa thoát hiểm, kìm cộng lực, rìu cứu nạn) chính là “chìa khóa sinh tử” giúp gia đình tự phá khóa, phá kính cường lực và mở lối thoát hiểm thứ hai ra ngoài. Bài viết dưới đây của PCCC Hoa Mai sẽ hướng dẫn chi tiết cách trang bị và kỹ năng sử dụng các công cụ phá dỡ cứu nạn đạt chuẩn an toàn.

1. Vì sao mỗi gia đình cần trang bị dụng cụ phá dỡ thoát nạn?

Theo khuyến cáo từ Cục Cảnh sát PCCC & CNCH (Bộ Công an), mọi công trình nhà ở bắt buộc phải có ít nhất 2 lối thoát nạn khả dụng. Lối thứ nhất là cửa chính và cầu thang; lối thứ hai thường là ban công, sân thượng, giếng trời hoặc cửa sổ mở sang nhà bên cạnh.

Tuy nhiên, trong thực tế sinh hoạt:

• Chuồng cọp bị khóa chặt: Nhiều gia đình hàn kín ban công bằng khung sắt chống trộm nhưng không làm ô thoát nạn, hoặc có làm cửa thoát nhưng khóa bằng ổ khóa cơ mà lúc cháy lại không tìm thấy chìa trong bóng tối mù mịt.
• Kính cường lực không thể phá bằng tay không: Kính cường lực lắp ở ban công, cửa sổ có độ bền chịu va đập bề mặt cực lớn. Nếu không có búa nhọn chuyên dụng, con người không thể dùng tay, chân hoặc đồ vật thông thường để đập vỡ.
• Cửa cuốn bị kẹt do mất điện: Chập điện dẫn đến ngắt aptomat tổng, khiến cửa cuốn tự động bị vô hiệu hóa, cô lập hoàn toàn các thành viên bên trong tầng trệt.

Trang bị sẵn các dụng cụ phá dỡ chuyên dụng tại chỗ giúp các thành viên chủ động giải phóng chướng ngại vật chỉ trong vòng 30 – 60 giây quý giá.

2. Chi tiết các công cụ cốt lõi trong bộ phá dỡ thoát nạn PCCC

Một bộ dụng cụ phá dỡ cứu nạn cứu hộ thô sơ đạt chuẩn trang bị theo TCVN 3890 bao gồm 3 thiết bị chủ lực sau:

A. Kìm cộng lực phá khóa (Bolt Cutter)

• Cấu tạo & Nguyên lý: Hoạt động theo nguyên lý đòn bẩy kép, lưỡi cắt làm bằng thép hợp kim các-bon tôi cao tần siêu cứng. Tay cầm dài bọc cao su cách điện và chống trượt.
• Công năng: Cắt ngọt các loại xích sắt, ổ khóa cửa, song sắt phi 6 – phi 10 của chuồng cọp hoặc lưới thép B40 chỉ với một lực bóp tay vừa phải của người trưởng thành.
• Quy cách khuyến nghị: Chiều dài tối ưu cho gia đình từ 450mm đến 600mm (18 inch – 24 inch). Kích thước này vừa đủ nhỏ gọn để thao tác trong không gian hẹp, vừa tạo lực cắt đủ mạnh để bẻ gãy then khóa.

B. Búa thoát hiểm phá kính cường lực

• Cấu tạo & Nguyên lý: Đầu búa được đúc bằng hợp kim thép Vonfram (Tungsten) siêu cứng với thiết kế hình chóp nhọn tập trung lực. Trọng lượng nhẹ, tay nắm vừa vặn, một số dòng tích hợp thêm lưỡi dao cắt dây đai bảo hộ.
• Công năng: Khi gõ đầu nhọn búa vào 4 góc của tấm kính cường lực, áp lực tập trung cực lớn tại điểm tiếp xúc sẽ lập tức phá vỡ cấu trúc ứng suất bên trong, khiến toàn bộ tấm kính rạn nứt thành hạt lựu và đổ sụp an toàn, không tạo cạnh sắc gây sát thương lớn.

C. Rìu cứu nạn PCCC cầm tay

• Cấu tạo: Một đầu là lưỡi rìu sắc bén để chặt phá gỗ, ván ép, trần thạch cao; đầu đối diện là mũi nhọn (hoặc móc quạ) để nạy phá then cài, móc dây điện hoặc cạy nắp thông gió. Cán rìu bọc cao su chịu nhiệt và cách điện an toàn.
• Công năng: Hỗ trợ mở đường, cạy phá các cánh cửa gỗ bị kẹt do nhiệt độ làm cong vênh, dọn dẹp các vật cản rơi đổ chắn lối đi.

3. Kỹ năng thao tác phá dỡ mở lối thoát nạn nhanh chóng khi xảy ra cháy

Việc sở hữu công cụ tốt chỉ phát huy hiệu quả khi bạn nắm vững kỹ năng thao tác chuẩn xác trong thời khắc căng thẳng:

1. Kỹ thuật đập vỡ kính cường lực bằng búa thoát hiểm

• Quy tắc vàng: Tuyệt đối không đập vào chính giữa tâm tấm kính, vì đây là điểm có độ đàn hồi và chịu lực va đập cao nhất.
• Thao tác đúng: Nhắm thẳng đầu nhọn của búa vào một trong bốn góc của tấm kính (cách mép kính khoảng 5 – 10cm). Dùng lực gõ dứt khoát 1 đến 2 nhát. Khi kính rạn nứt toàn phần, dùng gót giày hoặc cán búa đẩy bung mảng kính ra ngoài, dùng áo hoặc vải dày phủ lên khung kính trước khi trèo qua để tránh trầy xước da.

2. Kỹ thuật cắt khóa và phá chuồng cọp bằng kìm cộng lực

• Đặt ngàm kìm vuông góc với then cài hoặc còng khóa (vị trí gần khớp xoay của lưỡi cắt nhất để tận dụng tối đa lực đòn bẩy).
• Tì một cán kìm vào đùi hoặc điểm tựa tường kiên cố, hai tay ép mạnh cán còn lại xuống dứt khoát để ngàm kìm bấm đứt khóa.
• Nếu chuồng cọp không có cửa thoát sẵn, dùng kìm cắt liên tiếp 2 đến 3 nan sắt liền kề ở vị trí thấp để tạo khoảng trống vừa đủ cho người chui lọt qua sang ban công nhà hàng xóm.

4. Vị trí bố trí và bảo quản dụng cụ an toàn trong gia đình

Để đảm bảo dụng cụ luôn sẵn sàng phục vụ khi biến cố xảy ra:

• Vị trí treo móc: Bố trí bộ dụng cụ tại các khu vực gần lối thoát hiểm thứ hai: cạnh cửa sổ ban công, hành lang tầng lầu, cửa tum lên sân thượng hoặc ngay cạnh hộp tủ PCCC gia đình.
• Chiều cao lý tưởng: Treo ở độ cao từ 1.4m đến 1.6m so với mặt sàn. Vị trí này đảm bảo người lớn với tay lấy được ngay lập tức, nhưng nằm ngoài tầm với của trẻ nhỏ để tránh tai nạn nghịch ngợm đáng tiếc.
• Bảo dưỡng định kỳ: 6 tháng một lần, kiểm tra lưỡi kìm và búa, tra một lớp dầu chống gỉ sét mỏng vào khớp trục kìm cộng lực để đảm bảo cơ cấu vận hành trơn tru.

Lời kết & Tư vấn trang bị thiết bị an toàn PCCC Hoa Mai

Chuẩn bị sẵn sàng bộ dụng cụ phá dỡ thoát nạn là chuẩn bị “phao cứu sinh” cơ học vững chắc nhất khi mọi lối thoát thông thường bị phong tỏa. Đầu tư một bộ dụng cụ nhỏ gọn hôm nay là bảo vệ an toàn tính mạng cho cả gia đình trong suốt nhiều năm.

CÔNG TY TNHH PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY HOA MAI là đơn vị uy tín hàng đầu chuyên cung cấp thiết bị, phương tiện PCCC và dụng cụ cứu hộ cứu nạn chính hãng:

• Kìm cộng lực PCCC chuyên dụng cắt khóa, đa dạng kích cỡ từ 14″, 18″, 24″, 36″ thép hợp kim cao cấp.
• Búa thoát hiểm phá kính cường lực đầu vonfram siêu cứng, rìu cứu nạn PCCC bọc cao su cách điện.
• Bình chữa cháy bột ABC, bình khí CO2 kiểm định an toàn, đầu báo khói độc lập, mặt nạ lọc khói thoát hiểm.

(Lưu ý: PCCC Hoa Mai là doanh nghiệp chuyên kinh doanh và phân phối thiết bị, vật tư PCCC chính hãng; chúng tôi không cung cấp các dịch vụ nạp sạc, bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa hay thi công lắp đặt).

THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN THIẾT BỊ:

• CÔNG TY TNHH PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY HOA MAI
• Mã số thuế: 0317916641
• Hotline tư vấn thiết bị: 0983 074 114
• Email: pccchm114@gmail.com
• Zalo hỗ trợ: PCCC Hoa Mai
• Địa chỉ: Số 96, Đường số 51, Phường An Hội Tây, TP. Hồ Chí Minh